Szlak-Architektury-Drewnianej-logoObiekty udostępnione do zwiedzania w okresie od 1 maja do 30 września 2015 r.

w ramach projektu „Otwarty Szlak Architektury Drewnianej"

Godziny otwarcia obiektów:
Czwartek 09:00 – 18:00
Piątek 09:00 – 18:00
Sobota 09:00 – 18:00
Niedziela 12:00 – 17:00
/Przerwa w godz. 13:00-13:30, z wyjątkiem niedzieli/

Krynica Zdrój - Kościół Przemienienia Pańskiego i Matki Boskiej CzęstochowskiejCerkiew-Muszynka-2015

Powroźnik - Cerkiew pw. św. Jakuba Młodszego Apostoła (UNESCO)
Tylicz - Cerkiew greckokatolicka św. Kosmy i Damiana
Tylicz - Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła
Muszynka - Cerkiew św. Jana Ewangelisty
Berest - Cerkiew pw. św. św. Kosmy i Damiana
Leluchów - Cerkiew św. Dymitra
Złockie - Cerkiew greckokatolicka pw. św. Dymitra 

Rowerem, samochodem, pieszo, a może camperem? 

Każdy ze sposobów jest dobry, by zwiedzić Szlak Architektury Drewnianej w Małopolsce! Położone w niedalekiej od siebie odległości drewniane perełki tworzą niepowtarzalny Szlak, którego największym atutem jest różnorodność. Wśród 253 drewnianych obiektów rozłożonych na długości 1500 km, aż 8 świątyń zostało wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO. Każdy, kto zechce zanurzyć się w tym świecie, ma wyjątkową do tego okazję. W roku 2015 Małopolska Organizacja Turystyczna otworzyła 79 obiektów, w których czekają przewodnicy bezpłatnie oprowadzający turystów (pełny spis obiektów otwartych na szlaku). 

Muzyka-zakleta-w-drewnie-baner-2015Już od 9 lat w scenerii Szlaku Architektury Drewnianej w Małopolsce odbywa się niezwykły Festiwal. W zabytkowych kościołach, cerkwiach, dworach, a także w skansenach i miejscowościach, w których przetrwała drewniana zabudowa, rozbrzmiewa różnorodna muzyka. Wystarczy spojrzeć na wnętrza świątyń pokryte wielobarwną polichromią, kilkusetletnie rzeźby, obrazy, ołtarze, ikonostasy, by przenieść się w inny wymiar. Wystarczy wybrać się na spacer do skansenów i małopolskich miasteczek z drewnianą zabudową, by podczas plenerowych wydarzeń oderwać się od codzienności i złapać energię do pokonywania codziennych wyzwań.
Całe lato w różnych zakątkach „drewnianej Małopolski" zagrają znani muzycy zaprzyjaźnieni ze Szlakiem. Wykonanie koncertów muzyki klasycznej powierzone zostaje wybitnym artystom profesorom i absolwentom Akademii Muzycznej w Krakowie oraz Akademii Muzycznej w Katowicach, którzy szkolili swoje umiejętności w najważniejszych muzycznych ośrodkach europejskich. Nie zabraknie także muzyki autorskiej, powstałej w wyniku połączenia różnych zainteresowań muzyków - nie tylko jazzu, ale także polskich, ukraińskich i łemkowskich ludowych brzmień, muzyki granicy Azji i Europy, Bałkanów (Serbia i Bułgaria) i muzyki klezmerskiej. Posłuchajcie, co mają do powiedzenia różnorodne głosy, skrzypce, wiolonczele, klawesyny, fortepiany, gitary, mandole, kontrabasy, flety, instrumenty perkusyjne – brzmienia zaklęte w drewnie w roku 2015.  Program koncertów

 

Krynica-dolna-cerkiewCerkiew Greckokatolicka p.w. św. Piotra i Pawła

Początki dziejów wsi Krynica sięgają roku 1574, kiedy to Rusin Danko z Miastka otrzymał od biskupa Maciejewskiego 2 łany dla sołectwa, prawo postawienia młyna, karczmy, osadzenia rzemieślników różnej specjalności oraz 7 kmieci. W opisywanym dokumencie nie ma wprawdzie wzmianki o budowie cerkwi, jednakże na pewno pojawiła się ona wkrótce po oficjalnym założeniu. Jak podają zachowane źródła historyczne miała ona być murowana. Początkowo wybudowano małą kaplicę, która następnie rozbudowano. Ostatnia przebudowa miała miejsce w 1789 r. Probostwo greckokatolickie w Krynicy istniało już od XVII w. o czym świadczą zachowane dokumenty. Parafię te wyposażył krakowski biskup Andrzej Trzebnicki, a w 1664 r. za wstawiennictwem włodarza Muszyny A. Kępińskiego wspomniany biskup pozwolił kupić Michałowi popowi z Krynicy rolę Tymka Łuczkowicza, co miało być „poświętnym" i na wieczne czasy stanowić popową własność. Kolejni proboszczowie Krynicy także otrzymywali przywileje od biskupów krakowskich. Ksiądz Stefan krynicki otrzymał w 1711 r. pozwolenie na budowę „młynka o dwóch kołach" dla mielenia zboża na własna potrzebę. W 1780 r. wydatnie powiększono „poświętne" licznymi łanami w okolicach Tylicza i w Mochnaczki. Cerkiew krynicka miała spłonąć pod koniec XVIII w. Nową cerkiew wzniósł ks. Wiktor Żegiestowski (1809-1888), w latach 1848-1888 proboszcz w Krynicy oraz dziekan muszyński, wraz ze współpracownikiem Mikołajem Gromosiakiem. Ostatecznie budowę cerkwi zakończono w 1879 r. Konsekracji dokonał metropolita lwowski arcybiskup Józef Sembratowicz. Warto tu odnotować, że przyszły konsekrator krynickiej świątyni urodził się w Krynicy w rodzinie ks. Teodozjusza Sembratowicza, miejscowego proboszcza w latach 1816-1848. Nowowybudowana świątynia, największa murowana cerkiew na Łemkowszczyźnie, otrzymała charakter eklektyczny, w którym jednak zachowano elementy tradycyjne dla łemkowskiego budownictwa sakralnego.

Krynica-dolna-cerkiew-panorama

Krynicka parafia greckokatolicka przechodziła różne koleje losu. Liczba wiernych często uległa zmianom. W 1914 r. liczba wiernych wynosiła 2100 osób, ale w 1936 już 2870 (wraz ze Słotwinami). Przytaczając powyższe liczby należy zauważyć, że w 1936 r. zdrojowisko zamieszkiwało 3500 Polaków i 3000 Żydów. Przez długie lata tutejszej parafii przewodził ks. Eugeniusz Chylak. Kapłan ten ur. w 1877 r., wyświęcony w 1904 r. był proboszczem do końca II wojny światowej. Wspólnota łemkowska w Krynicy działała bardzo prężnie przy pełnym wsparciu swego proboszcza. W czasie okupacji Niemcy nie utrudniali życia Łemkom, bo jak wspominali żyjący do niedawna świadkowie przez cały czas w cerkwi odbywały się nabożeństwa. Po wyzwolenie zaczęła się masowa deportacja Łemków na Ukrainę i na Ziemie Zachodnie. Deportacje te nasiliły się szczególnie w 1947 r. w ramach akcji „Wisła". W uzdrowisku pozostało niewielu Łemków wyznania greckokatolickiego (ok. 800 osób). Prześladowania na tle religijnym ze strony ówczesnych władz Polski przybrały szczególnie na sile po tzw. soborze lwowskim z 1946 r., na którym to grupa duchownych greckokatolickich ogłosiła zniesienie unii brzeskiej i wcielenie Kościoła Greckokatolickiego do Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. Pomimo, iż władze polskie przestały uznawać ten obrządek, wierni jednak nie zaprzestali budować swojej wspólnoty. Gromadzono się w prywatnych domach, gdzie odprawiane były tajne nabożeństwa. Kryniccy grekokatolicy spotykali się w domu przy ul. Kraszewskiego, ponieważ cerkwie w Krynicy i Słotwinach stały się rzymskokatolickimi kościołami.

Krynica-dolna-cerkiew-ikonostatKrynica-cerkiew-greckokatolicka-tablica-chrzest-NikiforaKrynica-dolna-cerkiew-nabozenstwo

Dawny budynek sakralny grekokatolików w Krynicy Wsi został odnowiony w latach 1959-1962 dzięki staraniom nieżyjącego już proboszcza ks. prałata Władysława Podrazy. Starania o ponowne otwarcie cerkwi greckokatolickiej w Krynicy rozpoczął wikariusz generalny ks. mitrat Stefan Dziubina. Sporządzono listę wiernych proszących o umożliwienie sprawowania nabożeństwa w liturgii greckokatolickiej. Po otrzymaniu odmowy ową listę przejęli prawosławni. Zmieniono nagłówek petycji, dopisano kolejne nazwiska i w efekcie uzyskano zgodę na erygowanie parafii oraz budowę prawosławnej cerkwi. Było to w 1981 r. W rok później Kuria Diecezjalna w Tarnowie wydała pozwolenie na odprawianie nabożeństw wspólnocie greckokatolickiej w kaplicy świętego Antoniego. Tak więc parafia została reaktywowana w 1982 r. Fakt ten nie zadowolił jednak wiernych. Pragnęli oni bowiem korzystać z cerkwi ich przodków, która teraz pełniła funkcje kościoła. Tak też się stało po niedługim okresie, dzięki prowadzonym rozmowom i chrześcijańskiemu zrozumieniu ks. arcybiskupa Józefa Życińskiego. 20 grudnia 1996 r. zwrócono cerkiew arcybiskupowi Janowi Martyniakowi, ordynariuszowi greckokatolickiej Diecezji Przemyskiej. Dzięki temu Łemkowie w Krynicy stali się znów właścicielami Domu Bożego wybudowanego przez ich przodków. Wydarzenie to stało się jednym z największych sukcesów tutejszej wspólnoty, która od tego momentu zaczęła bardzo prężnie działać. W 1997 r. ponownie postawiono w cerkwi ikonostas. W latach 2000-2003 budynek przeszedł gruntowny remont. Osuszono ściany, odwodniono grunt, wnętrze odmalowano przywracając cerkwi dawny koloryt, który w latach 60-tych został zniszczony. W ostatnich latach odzyskano również inne dobra materialne, które przed wojną były własnością parafii.

 

Krynica-cerkiew-prawoslawnaParafia p.w. Św. Włodzimierza w Krynicy- Zdroju

Jest jedyną parafią prawosławną w powiecie nowosądeckim. Dnia 29 sierpnia 1982 r. odbyła się uroczystość poświęcenia przez J.E. Metropolitę Bazylego kamienia węgielnego pod budowę świątyni. Podczas nabożeństwa śpiewał już, organizowany od wiosny tego roku miejscowy chór, prowadzony przez Piotra Trochanowskiego. Jesienią, już regularnie, odbywały się nabożeństwa pod gołym niebem, a jednocześnie budowano kaplicę, traktowaną, jako przyszłą bramę wejściową do świątyni. Do kaplicy, którą powierzono opiece Apostołów Słowian, św. św. Cyryla i Metodego, wprowadzono się niemal wraz z pierwszym śniegiem, początkiem grudnia 1982 r. W roku 1984 ruszają pierwsze prace budowlane przy cerkwi, wznoszonej wg projektu spółki p. Wójtowiczów z Nowego Sącza. Realizacja przeciąga się na wiele, wiele lat, a związane jest to przede wszystkim z brakiem funduszy. Powstają jednak kolejno – zrąb dzwonnicy, nawy głównej i prezbiterium (1984-1986). W roku 1987 zaczynają się najtrudniejsze bodaj technicznie i bardzo kosztowne prace przy wznoszeniu żelbetonowej konstrukcji nad nawą główną. Przy różnego rodzaju komplikacjach, chociaż zrobiono wiele, nie udało się tego roku wypełnić betonem całej piramidalnej konstrukcji nośnej.

Następne lata to wznoszenie kopuł nad prezbiterium (1990), dwu bocznych nad nawą (1991) i tej najwyższej, na razie, z ogromnym Krzyżem (1992). Do 1994 roku cała świątynia, pokryta już jest miedzianą blachą. Oprócz dzwonnicy, której budowa według. Założonego projektu odłożona zostaje na „później". Sytuacja ekonomiczna, zmusza do wyboru pomiędzy owym „później", a naglącą sprawą wykończenia świątyni wewnątrz. Staje się to możliwe w 1996 roku. Natomiast budowa kopuły nad dzwonnica nadal czeka na swoją realizację. Istnienie prawosławnej wspólnoty i w ogóle – oficjalnego, zorganizowanego istnienia Łemków po kilkudziesięciu latach niebytu (od r. 1947) wpisało się zauważalnie w najnowszą historię miasta i regionu. Również w pejzaż – poprzez wspaniałą pod względem architektonicznym Cerkiew Św. Włodzimierza, odwiedzaną bardzo licznie przez turystów i kuracjuszy najsłynniejszego w Polsce uzdrowiska. Dzień 8 września 1996 roku był wielkim Dniem naszej Parafii – poświęcenie cerkwi. Na uroczystości przybywają: Jego Eminencja Metropolita Bazyli, Jego Ekscelencja Arcybiskup Adam, Jego Ekscelencja Arcybiskup Jeremiasz. Również duchowieństwo i wierni z całej naszej diecezji, jak też z Ziem Zachodnich – gdzie mieszka do dziś 90% wysiedlonych podczas Akcji „Wisła" Łemków.

Krynica-cerkiew-prawoslawna-ikonostatPomimo tego, iż świątynia sam w sobie jest obiektem stosunkowo młodym to we swoim wnętrzu posiada zabytkowy ikonostas, który pochodzi z nieistniejących już świątyń bieszczadzkich a konkretnie ze wsi Osławica, Jawornik i Komańcza. Według opisu inwentaryzacyjnego ikony powstały w XIX wieku, natomiast ich przemalowania wykonano już w wieku XX. W 1988 roku ikony zostały przekazane do Krynicy, natomiast w kontekście całkowitego zniszczenia w 2006r. cerkwi p.w. Opieki Matki Boskiej w Komańczy, stały się jedynym ocalałym wyposażeniem pochodzącym z tej świątyni, stanowiącym bardzo cenny zespół zabytków sztuki cerkiewnej. Obiekt stanowi niejednorodną kompozycję zabytkowych ikon i ornamentyki, wyeksponowanych na współczesnej konstrukcji nośnej. W 2009 roku ikonostas został odrestaurowany.

Serdecznie zapraszamy do zwiedzania świątyni, która znajduje się przy ulicy Cmentarnej w Krynicy a także do uczestnictwa w nabożeństwach, które odbywają się w każdą niedzielę i święta o godzinie 10oo. W świątyni odbywają się także nabożeństwa we środy i soboty oraz przed każdym dużym świętem o godzinie 17:00.


CERKIEW pw. OPIEKI NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY w Krynicy Zdroju Słotwiny

Zbudowana w latach 1887 – 1888 w miejscu spalonej w 1796 r. cerkwi. Jest to budynek drewniany, konstrukcji zrębowej z kwadratową wieżą konstrukcji słupowej. Budynek wieńczą trzy baniaste kopuły ze ślepymi latarniami. Z wyposażenia cerkiewnego zachowało się jedynie barkowe XVIII w. tabernakulum z rzeźbionym tronem i wizerunek Chrystusa przy słupie oraz barokowo klasycystyczny lichtarz z XIX wieku.


KAPLICA PRZEMIENIENIA - Góra ParkowaKaplica-park-zdrojowy

Około r. 1820 obok głównego źródła, nad ówczesną Pijalnią, wybudowano maleńką kapliczkę, która przetrwała do r. 1862. Jednak nie wystarczała ona dla napływających gości (mieścił się w niej jedynie kapłan i ministrant), więc w latach 1863-1864 w parku na „Dietlówce" powstała nowa kaplica według projektu Feliksa Księżarskiego, architekta, który wsławił się budową Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, projektował również Łazienki w Krynicy. Kościół ten, pw. Przemienienia Pańskiego, został konsekrowany przez ks. Józefa Emanuela Matuzińskiego, proboszcza ze Starego Sącza. Od 1869 r. osiadł przy nim na stałe ks. Ignacy Daniec, pełniąc przez długie lata funkcję kapelana zdrojowego. Ponieważ kościółek był niewielki i nie wystarczał wciąż wzrastającej ilości wiernych, powstał pomysł, by w uzdrowisku wybudować większy i bardziej odpowiedni kościół.


Cerkwia-PowroznikCERKIEW pw. ŚW. JAKUBA MŁODEGO APOSTOŁA w Powroźniku

To najstarsza cerkiew w południowej Polsce, która w 2013 r. została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Powstała w 1600 r. ale pierwotnie stała w innym miejscu. Na skutek zagrożenia powodziowego, została przeniesiona w roku 1814 na obecne miejsce i częściowo przebudowana. W tym okresie powstało nowe prezbiterium, stare natomiast zamieniono na zakrystię. W 1878 r. dobudowano główną wieżę o konstrukcji słupowej. Cerkiew została odnowiona w 1965 roku.
Jest to budynek drewniany o konstrukcji zrębowej, trójdzielny, jednonawowy. Nad nawą kopuła namiotowa łamana trzykrotnie, w prezbiterium strop z fasetą, w zakrystii sklepienie kolebkowe. Elewacja zewnętrzna i dach pokryty gontem. Całość wieńczą trzy baniaste wieżyczki z pozornymi latarniami. Wystrój cerkwi jest niezwykle bogaty. Zachowały się tutaj najbardziej cenne zabytki sztuki sakralnej w regionie byłego "klucza muszyńskiego".
Warto obejrzeć polichromię figuralną z 1637 roku, a także barokowy ołtarz główny z ikoną "Matki Bożej z Dzieciątkiem" z XVII wieku, oraz ikonostas będący tłem do ołtarza. Unikatową wartość mają również pozostałe ikony umieszczone na bocznych ołtarzach, rokokowa ambona z 1700 roku, oraz dzwon z 1615 roku. Cerkiew od 1951 roku jest rzymskokatolickim kościołem. Parafię erygował w roku 1951 ks. biskup J. Stępa. W 1965 roku cerkiew poddana została renowacji.

Zwiedzanie: grupowe (min. 8 osób) koszt 2 zł od osoby po wcześniejszym ustaleniu terminu pod nr telefonu 694 292 927


CERKIEW pw. KOSMY I DAMIANA – TYLICZ

Zbudowana w latach 1738 – 1744 r. w typie sakralnego budownictwa zachodnio – łemkowskiego. To budynek trójdzielny, jednonawowy z wieżą konstrukcji słupowej podbita gontem. Cerkiew w całości jest drewniana o konstrukcji zrębowej. Wieńczą ją trzy wieżyczki z baniastymi hełmami. Wnętrza cerkiewne. Najstarszym elementem jest ikonostas późnobarokowy z elementami współczesnymi. 

cerkiew-greckokatolicka-w-tyliczuikonostat-w-cerkwii-w-tyliczu

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

CERKIEW pw. KOSMY I DAMIANA – BEREST

Zbudowana została w 1842 r., w typie sakralnego budownictwa zachodnio – łemkowskiego. To budynek drewniany, konstrukcji zrębowej, z wieżą konstrukcji słupowej. Budynek wieńczą trzy baniaste wieżyczki ze ślepymi latarniami dodatkowo ozdobione kopułkami i kutymi krzyżami. Wnętrze nakryte kopulastymi sklepieniami pozornymi. Całość wyposażenia utrzymana została w tradycji cerkiewnej.

Berest-cerkiew-wiosna

Berest-cerkiew-zimaBerest-cerkiew-ikonostat 


Muszynka-cerkwiaCERKIEW pw. JANA EWANGELISTY – MUSZYNKA

Zbudowana w 1689 r. częściowo odnowiona w XVIII wieku. To budynek drewniany konstrukcji zrębowej, trójdzielny, jednonawowy. Dachy nad nawą i presbiterium łamane, nad babińcem siodełkowe, zwieńczone Polany-cerkiewbaniastą wieżyczką ze ślepą latarnią. Wyposażenie wnętrz cerkiewne.

 


CERKIEW pw. MICHAŁA ARCHANIOŁA – POLANY

Wybudowana w 1820 r. w miejscu poprzedniej
z 1667 r. w typie budownictwa zachodnio – łemkowskiego. Jest to cerkiew drewniana, zrębowa
z wieżą konstrukcji słupowej o pochyłych ścianach
z izbicą i babińcem. Całość wieńczą trzy baniaste wieżyczki ze ślepymi latarniami. W dobrym stanie zachował się ikonostas regencyjno – rokokowy
z XVIII wieku i barokowa ambona z 1700 roku.

CERKIEW pw. KOSMY I DAMIANA – PIORUNKA

Zbudowana w 1789 r. w typie sakralnego budownictwa zachodnio – łemkowskiego. Jest drewniana, trójdzielna, jednonawowa, konstrukcji zrębowej z wieżą o konstrukcji słupowej. Całość wieńczą trzy baniaste kopuły. Wewnątrz zachowany został wystrój cerkiewny. Wnętrze nakryte sklepieniami zwierciadlanymi. Najstarszym, a zarazem w całości zachowanym zabytkiem jest rokokowy ikonostas z XVIII w.

Piorunka-cerkiew

Piorunka-cerkiew-ikonostat





 

 

 

 

 

 

CERKIEW p.w. OEW. PARASKIEWY – CZYRNA

Budowla z 1892 r. w typie zachodnio – łemkowskim. To budynek trójdzielny, jednonawowy, z wieżą słupową. Cały budynek jest konstrukcji zrębowej, zbudowany z drewna, szalowany. Dach nad presbiterium siodłowy, nad nawą kopuła zakończona wieżyczka z latarnią i baniastym chełmem. Wnętrze utrzymane częściowo w tradycji cerkiewnej.

Czyrna-cerkiew-panorama


CERKIEW pw. OEW. MICHAŁA ARCHANIOŁA MOCHNACZKA NIŻNA

Cerkiew z 1846 r. w typie budownictwa zachodnio - łemkowskiego. Budynek konstrukcji zrębowej z wieżą konstrukcji słupowej zwężającą się ku górze z nadwieszoną izbicą. Dach namiotowy, kryty blachą. Całość wieńczą trzy wieżyczki ze ślepymi latarniami. Najstarszym zabytkiem w całości zachowanym jest barokowo – klasyczny ikonostas z przełomu XVII/XVIII w. 

Mochnaczka-cerkwia

Mochnaczka-cerkiewMochnaczka-cerkiew-zima


CERKIEW pw. ŚW. DYMITRA w ZłockiemZlockie-cerkiew

Powstała w latach 1867-72 w stylu zachodniołemkowskim. Do 1950 roku funkcjonowała jako parafia greckokatolicka. Na kościół rzymskokatolicki pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny przemianowano ją w roku 1951. Cerkiew wzniesiona została na planie krzyża z drzewa modrzewiowego. Jest to trójdzielny budynek o konstrukcji zrębowej, oszalowany i kryty blachą. Od frontu znajduje się wieża konstrukcji słupowo-ramowej o ścianach prostych, oraz prezbiterium. Wieńczą je ośmioboczne hełmy ze ślepymi latarniami i cebulastymi zwieńczeniami. Nad nawą widzimy kopułę na tamburze z wieżyczką i podwójnymi ślepymi latarniami. Wnętrze cerkwi zdobi klasycystyczno-rokokowy ikonostas z II połowy XIX wieku, autorstwa Bogdańskich, oraz polichromia figuralno-ornamentalna z 1873 roku. Na uwagę zasługują również trzy ołtarze boczne w stylu rokokowym z XIX wieku, oraz barokowy krucyfiks.

Wśród licznie zgromadzonych w cerkwi obrazów wyróżnia się starszy od samej cerkwi barokowo-ludowy obraz "Chrystus u słupa", pochodzący jeszcze z XVIII wieku, ikona "Ukrzyżowanie" z 1875 roku namalowana przez P. Gubalskiego, oraz "Śś. Cyryl i Metody" z 1870 roku. Z czasów bardziej współczesnych pochodzą: ołtarz główny z 1962 i chrzcielnica z 1963 roku, a także dzwonnica drewniana, wolnostojąca z 1957 roku. Obok cerkwi położony jest cmentarz greckokatolicki otoczony murem z XIX wieku.


CERKIEW pw. ŚW. DYMITRA w Szczawniku

Została zbudowana w 1841 roku, w typie budownictwa zachodniołemkowskiego. Posiada ona drewnianą konstrukcję zrębową, i wieżę o konstrukcji słupowej. Budynek jest trójdzielny i jednonawowy. Nad nawą i prezbiterium występują pozorne sklepienia zwierciadlane. Dachy są łamane, podbite gontem i kryte blachą. Zdobią je trzy baniaste wieżyczki ze ślepymi latarniami. Wnętrze cerkwi ma wystrój charakterystyczny dla budownictwa sakralnego greckokatolickiego byłego "klucza muszyńskiego". Większość znajdujących się tam zabytków pochodzi z XIX wieku. Jednak część z nich szczególnie cennych, ma wcześniejszy rodowód. Pochodzą prawdopodobnie ze świątyni, która pierwotnie stała na miejscu obecnej cerkwi. Są to: późnobarokowy ołtarz boczny z 1729 roku z ikoną "Przemienienia Pańskiego", oraz z obrazem "Chrystus w grobie". W ołtarzu zachwyca bogata ornamentyka roślinno-geometryczna zdobień. Podobny rodowód ma dzwon z 1707 roku.

Na uwagę zasługują ponadto dwa obrazy ludowe pochodzące z późniejszego okresu: wotywny z 1854 roku "Ukrzyżowanie", oraz ikona "św. Barbara" z 1867 roku. Prezbiterium od nawy dzieli późnobarokowy ikonostas z przełomu XVIII i XIX wieku, podzielony warstwowo według tematyki. U samej góry umieszczone są obrazy Patriarchów Starego Testamentu, niżej Matki Boskiej w różnych okresach jej życia, a jeszcze niżej Apostołów. Na wysokości ołtarza można zobaczyć obraz św. Mikołaja, Matki Boskiej Gwiazdy Zarannej, Pana Jezusa, oraz św. Demetriusza patrona cerkwi, a najniżej sceny ze Starego Testamentu. Po wysiedleniu ludności łemkowskiej w latach 1945-47, cerkiew greckokatolicka stała się kościołem rzymskokatolickim.


CERKIEW pw. ŚW. KOSMY i DAMIANA w Wojkowej Wojkowa-cerkiew

Została wybudowana w 1782 roku w stylu zachodnio-łemkowskim. Jest to budynek drewniany, szalowany, konstrukcji zrębowej. Tylko wieża podbita gontem i kryta blachą, jest konstrukcji słupowej. Całość pokrywa dach namiotowy zdobiony trzema baniastymi wieżyczkami ze ślepymi latarniami. Cerkiew jest trójdzielna, jednonawowa, z nawą kwadratową i węższym prezbiterium. Wnętrze zdobi polichromia figuralna i ornamentalna.

Szczególnie cennym zabytkiem jest rokokowy ikonostas z XVIII wieku, który zachował się w całości w swej pierwotnej postaci.
Składa się on z 4 obrazów w dolnej części, 13 prazdników przedstawiających sceny z życia Chrystusa (w drugiej kondygnacji). Trzecią stanowi 6 ikon obrazujących postacie apostołów, nad którymi w środkowej części góruje ikona "Deesis". Całość uzupełniają owalne obrazy i bogato zdobiony krzyż. Nowy, wolno stojący ołtarz przysłania carskie wrota ikonostasu. Godnymi uwagi są również tabernakula z końca XVIII wieku w kształcie świątyniek z przełomu XIX i XX wieku, a także obraz ludowy Matki Boskiej Bolesnej z dawnej chorągwi, oraz berło procesyjne z malowidłami.
Parafię greckokatolicką uposażył w 1595 roku kardynał Jerzy Radziwiłł, ponieważ wieś Wojkowa, podobnie jak inne tego regionu, zamieszkiwali Łemkowie. Po wysiedleniu ludności łemkowskiej w latach 1945-47 na ziemie zachodnie, cerkiew stała się kościołem rzymskokatolickim.
Zwiedzanie: w godzinach od 14.00 do 16.00 wcześniej prosimy o kontakt telefoniczny pod nr tel. 18 471 16 20


CERKIEW pw. ŚW. ŁUKASZA w JastrzębikuJastrzebik-cerkiew

Zbudowana została w 1856 roku w stylu budownictwa zachodnio-łemkowskiego, z wykorzystaniem fragmentów dawnej świątyni. Pierwszą parafię greckokatolicką uposażył tutaj biskup Piotr Gembicki w 1651 roku.
Jest to obiekt drewniany o konstrukcji zrębowej, trójdzielny, jednonawowy. Blaszany dach zdobią baniaste hełmy ze ślepymi latarniami. Dach nad nawą ma kształt namiotowy, nad prezbiterium kalenicowy, wielopołaciowy, w dolnych partiach dwuspadowy.

Charakterystyczną cechą cerkwi jest przedłużony babiniec i przesunięta wieża. Wewnątrz warto zwrócić uwagę na polichromię ornamentalną z 1801 roku, oraz ikonostas barokowo - klasycystyczny z XIX wieku. Bogactwo cerkwi stanowi kilka XVIII wiecznych ikon, oraz siedem ikon Deesis z apostołami z połowy XVII wieku umieszczonych na chórze, w których widoczne są wpływy bizantyjskie.
Jedyną dokładnie datowaną jest ikona "Chrystus Dobry Pasterz", wykonana w 1775 roku w stylu barokowo-ludowym.
Cerkiew usytuowana jest niezwykle malowniczo na wzgórzu. Uroku dodaje jej wolno stojąca dzwonnica - brama zbudowana na początku XX wieku, połączona z drewnianym ogrodzeniem otaczającym cerkiew. Obecnie cerkiew służy jako kościół rzymskokatolicki.


CERKIEW pw. ŚW. DYMITRA w Leluchowie

Została zbudowana w 1861 roku w stylu zachodniołemkowskim. Wzniesiona została w pobliżu miejsca nieistniejącej już cerkwi z 1780 roku, którą prawdopodobnie przeniesiono na Słowację. Jest to budynek drewniany, trójdzielny, jednonawowy, szalowany gontem. Dachy kryte blachą, nad nawą namiotowy, nad prezbiterium kalenicowy, wielopołaciowy w dolnych partiach łamany uskokowe, nad babińcem dwuspadowy. Wieżę z nadwieszaną izbicą wieńczy hełm namiotowy z sześcioboczną pozorną latarnią. Wnętrze cerkwi zdobi polichromia z początku naszego stulecia, oraz ikonostas rokokowo-klasycystyczny z XIX wieku, zdobiony ikonami z 1895 roku namalowanymi przez Antoniego i Michała Bogdańskich. Zachowały się też dwie ikony będące prawdopodobnie pozostałością dawnej cerkwi: Yeraikon (Chusta św. Weroniki) z końca XVIII wieku, oraz ikona św. Mikołaja. Z wyposażenia przetrwały też krzyże procesyjne i feretrony. Obok cerkwi widoczna jest wolnostojąca dzwonnica konstrukcji słupowej, dołem szalowana, nakryta daszkiem podbity gontem. Świątynia otoczona jest ogrodzeniem z kamienia polnego i licznymi starodrzewami. Dwie najstarsze 100-letnie lipy są pomnikami przyrody. Parafia greckokatolicka została uposażona w 1736 roku przez biskupa F.K. Szaniawskiego. Obecnie jest kościołem rzymskokatolickim pw. Macierzyństwa Najświętszej Marii Panny.


CERKIEW pw. ŚW. MICHAŁA ARCHANIOŁA w Dubnem

Została zbudowana w 1863 roku, na miejscu spalonej świątyni z 1673 roku. Jest to budynek drewniany, konstrukcji zrębowej, jednonawowy, trójdzielny. Na pierwszym planie widoczna wieża słupowo-ramowa o ścianach pochyłych z pozorną izbicą usytuowaną w przedłużeniu babińca. Dach jest podbity gontem, kryty blachą. Nad nawą namiotowy, nad prezbiterium kalenicowy wielopołaciowy, w dolnych partiach łamany uskokowo, nad babińcem dwuspadowy. Całość wieńczą trzy baniaste wieżyczki z pozornymi latarniami.
Wewnątrz zachowało się wyposażenie cerkiewne z XIX wieku. Na uwagę zasługuje rokokowo-klasycystyczny ikonostas z sześcioma ikonami z 1895 roku, autorstwa Antoniego Bogdańskiego, przedstawiającymi figuralne postacie świętych: św. Mikołaja, św. Michała, Matki Boskiej z dzieciątkiem, Chrystusa Nauczającego, św. Szczepana i Wawrzyńca. Tego samego malarza jest również ikona umieszczona na ołtarzu za ikonostasem, przedstawiająca Chrystusa modlącego się w Ogrójcu. Najcenniejszym zabytkiem w cerkwi jest ikona barokowa "Ukrzyżowanie i Złożenie do grobu". Po wysiedleniu ludności łemkowskiej w latach1945-47, cerkiew została przemianowana na kościół rzymskokatolicki.


CERKIEW pw. ŚW. KOSMY I DAMIANA w Miliku

Zbudowana została w 1813 roku w typie zachodniołemkowskim, na miejscu poprzedniej, którą zniszczyła powódź. Jest to budynek drewniany, oszalowany, konstrukcji zrębowej, z wieżą konstrukcji słupowej z nadwieszaną izbicą. Słupy nośne ujmują babiniec. Budowla jest trójdzielna, jednonawowa. Nawę główną otaczają dwie czworoboczne kaplice. Przy prezbiterium od strony północnej została dobudowana zakrystia. Dach jest podbity gontem, kryty blachą, łamany, nad nawą dwuspadowy, nad prezbiterium namiotowy. Zdobią go trzy baniaste wieżyczki ze ślepymi latarniami. Wewnątrz widzimy sklepienia zwierciadlane i strop z fasetą. Podobnie jak w innych miejscowościach tego regionu ludność łemkowska została wysiedlona w latach 1945-47. W1951 roku, po osiedleniu się na ich miejscu chłopów polskich, cerkiew przemianowano na kościół rzymskokatolicki.
Najciekawszymi zabytkami w cerkwi są ikony "Opłakiwanie Chrystusa" z 1700 roku, "Pietta" z XVII wieku, niekompletny ikonostas rokokowo-klasycystyczny z 1806 roku, feretrony z ludowymi ikonami Chrystusa na krzyżu z XVIII wieku, a także obrazy Trójcy i Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XIX wieku. Wnętrze cerkwi zdobi polichromia ornamentalna z 1930 roku. Powyżej świątyni stoi współcześnie zbudowana dzwonnica.


CERKIEW pw. ZAŚNIĘCIA BOGURODZICY w Andrzejówce Andrzejowka-cerkiew

Została zbudowana w 1864 roku. Jednak pierwsza parafia powstała w Andrzejówce w roku 1352, była rzymskokatolicka. Na przełomie XV/XVI wieku parafia została przejęta przez Kościół Wschodni i powtórnie uposażona w 1575 roku, już jako parafia greckokatolicka przez biskupa Franciszka Kraśnika.
Cerkiew, która przetrwała do dzisiaj jest budynkiem drewnianym i oszalowanym, konstrukcji zrębowej, z wieżą konstrukcji słupowej z izbicą.

Cerkiew posiada prostokątne prezbiterium, a od strony zachodniej babiniec ujęty słupami nośnymi, otoczony zachatą. Dach jest namiotowy, z cebulastymi kopułami, kryty blachą. Wieżę wieńczy hełm z latarnią i baniastą kopułą, krytą gontem. W centrum wieży znajduje się dzwon z 1691 roku. Wewnątrz cerkiew posiada późnobarokowy ołtarz z XVIII wieku. Widoczne są tutaj nikłe ślady malowanego fryzu arkadowego. Godnym obejrzenia jest również niekompletny już dziś ikonostas z XVIII wieku. Na uwagę zasługują poddane niedawnej konserwacji ikony "Matki Boskiej" i "św. Mikołaja", umieszczone w dolnej kondygnacji ikonostasu, a także feretrony. W świątyni tej znajdują się również stare kilkusetletnie obręcze metalowe i dwa młotki, którymi dzwoniono na trwogę podczas napadu Tatarów, w czasie pożarów i przy nabożeństwach kościelnych.
Obecnie cerkiew służy jako kościół rzymskokatolicki p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Pełni funkcję pomocniczą parafii w Miliku. W otoczeniu świątyni rosną 100-letnie lipy, będące pomnikami przyrody.